หลักการทำงานของรถปั้นจั่นไฮดรอลิคหรือรถเครน

ปั้นจั่นหรือเครน หมายถึง เครื่องจักรหรืออุปกรณ์ที่ใช้ยกสิ่งของหรือวัสดุขี้นลงตามแนวดิ่ง และเคลื่อนย้ายวัสดุนั้นในลักษณะแขวนลอยไปตามแนวราบ

ปั้นจั่นสามารถแบ่งโดยใช้การเคลื่อนที่เป็นเกณฑ์ได้ 2 ประเภทหลักๆ คือ ปั้นจั่นแบบอยู่กับที่ และ ปั้นจั่นแบบเคลื่อนที่

• ปั้นจั่นแบบอยู่กับที่ หมายถึง ปั้นจั่นที่ประกอบด้วยอุปกรณ์การควบคุมที่ติดตั้งอยู่บนหอสูง ขาตั้ง หรือบนล้อเลื่อน ซึ่งการใช้งานจะถูกจำกัดตามระยะที่ขาตั้งหรือล้อเลื่อนเคลื่อนที่ไปได้
• ปั้นจั่นแบบเคลื่อนที่ หมายถึง ปั้นจั่นที่ประกอบด้วยอุปกรณ์ควบคุมติดตั้งอยู่บนยานพาหนะที่ขับเคลื่อนในตัว ปั้นจั่นแบบนี้จะสามารถเคลื่อนที่ไปในที่ต่างๆได้อย่างรวดเร็ว เช่น รถปั้นจั่นหรือรถเครน

ส่วนประกอบหลักของปั้นจั่นมีดังนี้

• แขนบูม
• กว้าน
• ขายันพื้น
• น้ำหนักถ่วง
• ลวดสลิงเครน
• ตะขอ

1. แขนบูม

เป็นแขนโลหะซ้อนกันอยู่ ทำจากเหล็กกล้า มีโครงสร้างระบบไฮดรอลิค สามารถยืด-หดได้ ยิ่งแขนบูมยื่นออกไปในแนวราบมาก การยกน้ำหนักที่ไม่ทำให้เครนล้ม ก็จะทำได้น้อยลง

2.กว้าน

ทำหน้าที่ควบคุมลวดสลิงเครนที่ใช้ในการยกสิ่งของ เมื่อกว้านม้วนลวดสลิงเครนกลับเข้ามา สิ่งของจะถูกยกลอยขึ้น ระบบของรอกชุดและลวดสลิงเครนที่อยู่ระหว่างบูมกับตะขอจะทำหน้าที่ช่วยผ่อนแรงให้กับกว้าน เช่น

ถ้าน้ำหนักยก 20 ตัน ลวดสลิงเครนจะผ่านรอก 4 หรือ 5 ตัว

ถ้าน้ำหนักยก 45 ตัน ลวดสลิงเครนจะผ่านรอก 7 หรือ 11 ตัว

3.ขายันพื้น

ในระหว่างยกของหนัก เครนต้องพึ่งขายันพื้นในการป้องกันไม่ให้เอียงไปด้านใดด้านหนึ่ง ขายันพื้นแต่ละอันจะทำหน้าที่เหมือนจุดหมุนของตาชั่ง ช่วยรักษาสมดุลระหว่างน้ำหนักสิ่งของที่ยกกับ น้ำหนักของรถเครนเอง

ขายันพื้นทำจากเหล็กกล้าอลูมิเนียม แต่ละขาสามารถเลื่อนขึ้นลง-ได้อย่างอิสระ เพื่อทำให้รถเครนวางตัวอยู่ในแนวระดับ

4.น้ำหนักถ่วง

น้ำหนักถ่วงมีไว้เพื่อทำให้เครนสมดุล ขณะกำลังยกสิ่งของ

5.ลวดสลิงเครน

ลวดสลิงที่ใช้สำหรับรถเครน จะเป็นลวดสลิงที่เกลียวละเอียด เพื่อให้มีความอ่อนตัวและยืดหยุ่น เหมาะกับการใช้งานกับรอก

6.ตะขอ

ตะขอใช้สำหรับเกี่ยวกับสิ่งของที่ต้องการยก ตะขอมีหลากหลายรูปแบบ ต้องเลือกให้ถูกต้องกับการใช้งาน